Theo thống kê, Việt Nam có khoảng 8,7 triệu người trưởng thành đang mắc bệnh suy thận mạn. Trong đó, có đến khoảng 30.000 người bệnh cần chạy thận mỗi năm. Chạy thận nhân tạo vừa tốn kém vừa mệt mỏi cho bệnh nhân và gia đình họ. Với tần suất chạy thận trung bình 3 lần/tuần và chi phí hàng năm khoảng 100 – 150 triệu đồng, đây là gánh nặng tài chính không nhỏ cho các gia đình.
Chạy thận nhân tạo là gì?
Chạy thận nhân tạo hay còn thường gọi là lọc máu là phương án điều trị thay thế duy và để duy trì sự sống của người bệnh suy thận giai đoạn cuối trong lúc đợi ghép thận! Quá trình này được thực hiện từ 2-3 lần mỗi tuần và cần thực hiện suốt đời hoặc đến khi được ghép thận!
Quá trình chạy thận nhân tạo diễn ra như thế nào?
Trong quá trình chạy thận nhân tạo, y tá hoặc kỹ thuật viên lọc máu sẽ đặt 2 cây kim vào cánh tay bệnh nhân. Mỗi kim được nối với một ống mềm gắn vào máy lọc máu. Máy bơm máu qua bộ lọc rồi đưa máu đã lọc trở lại cơ thể bệnh nhân. Trong suốt quá trình này, máy lọc máu sẽ theo dõi huyết áp và kiểm soát tốc độ lưu lượng máu qua bộ lọc, cũng như lượng chất lỏng được loại bỏ khỏi cơ thể.
Bộ lọc được sử dụng trong chạy thận nhân tạo có hai phần: Một phần dành cho máu và một phần dành cho dịch lọc, được ngăn cách bằng một màng mỏng. Màng này giữ lại các tế bào máu, protein và các chất quan trọng khác đồng thời loại bỏ các chất thải như urê, creatinine, kali và chất lỏng dư thừa ra khỏi máu.
Khi nào cần chạy thận nhân tạo?
Chạy thận nhân tạo là một thủ tục cứu sống được bác sĩ chỉ định dựa trên sức khỏe tổng thể, chức năng thận, triệu chứng và chất lượng cuộc sống của bệnh nhân. Chỉ định chạy thận nhân tạo áp dụng cho các trường hợp như sau:
Suy thận mãn tính giai đoạn cuối
Chạy thận thường được chỉ định cho những bệnh nhân suy thận giai đoạn cuối, khi mức lọc cầu thận (GFR) giảm đến mức nghiêm trọng, thường là dưới 15ml/phút/1,73m². GFR là một phép đo quan trọng để đánh giá mức độ lọc máu và loại bỏ chất thải của thận.
Suy thận cấp
Chạy thận nhân tạo cũng có thể được áp dụng trong trường hợp suy thận cấp, thường là do ngộ độc, với các triệu chứng như buồn nôn, nôn, sưng tấy và mệt mỏi,… cho thấy bệnh nhân cần được can thiệt khẩn cấp.
Nguyên nhân phổ biến dẫn đến suy thận cấp:
- Sốc mất máu, sốc nhiễm trùng
- Ngộ độc thuốc, hóa chất (như kháng sinh aminoglycoside, thuốc cản quang, thuốc chống viêm không steroid)
- Tắc nghẽn đường tiểu cấp
- Viêm thận cấp, tổn thương cầu thận cấp
Tăng kali máu nặng
Khi nồng độ kali trong máu > 6.5 mmol/L và đe dọa tính mạng (gây loạn nhịp tim, ngưng tim), mà các biện pháp khác không hiệu quả nhanh. chạy thận nhân tạo sẽ được áp dụng để loại bỏ kali máu khẩn cấp.
Quá liều thuốc cần loại bỏ khẩn cấp
Một số chất có thể được lọc qua màng lọc của máy chạy thận, chẳng hạn:
- Methanol, ethylene glycol (chất chống đông)
- Aspirin liều cao
- Lithium
- Barbiturates
- Theophylline
Chạy thận giúp àm sạch đọc tố khỏi máu nhanh chóng!
Nên làm gì giữ các đợt chạy thận?
Hạn chế lượng natri nạp vào, Tiêu thụ nhiều natri có thể gây căng thẳng cho thận và làm phức tạp quá trình lọc máu.
Giảm thực phẩm giàu phốt pho, Nồng độ phốt pho tăng cao có thể dẫn đến rối loạn chuyển hóa canxi, ảnh hưởng đến xương và thận.
Bổ sung thực phẩm giàu sắt, Thiếu máu thường gặp ở bệnh nhân suy thận, do đó việc bổ sung sắt rất quan trọng để tăng hồng cầu và giảm mệt mỏi.
Tăng cường bổ sung Protein, việc chạy thận nhân tạo sẽ loại bỏ protein khỏi cơ thể, do đó đòi hỏi bệnh nhân cần phải tăng lượng protein để ngăn ngừa tình trạng thiếu hụt. Nên chọn nguồn protein phù hợp với sức khỏe thận.
Cân bằng lượng chất lỏng nạp vào cơ thể, Theo dõi tất cả các chất lỏng, bao gồm nước, súp và thực phẩm như phở và mì, cũng như lượng nước tiểu và mồ hôi.
Tóm lại, chạy thận nhân tạo là phương pháp điều trị quan trọng để duy trì huyết áp và cân bằng chất lỏng cũng như khoáng chất như kali và natri trong cơ thể. Tốt nhất nên bắt đầu điều trị trước khi thận suy đến mức gây ra các biến chứng đe dọa tính mạng. Bên cạnh đó, bệnh nhân lẫn người chăm sóc cần phải tham khảo ý kiến của bác sĩ điều trị để được tư vấn dinh dưỡng phù hợp, hỗ trợ quá trình điều trị hiệu quả.
Tìm hiểu thêm:
