6 KHÓ KHĂN KHI ĐÀO TẠO DƯỢC SĨ NHÀ THUỐC TƯ NHÂN

Tuyển được Dược sĩ phù hợp đã khó. Đào tạo để nhân viên làm tốt, làm đúng và gắn bó lâu dài còn khó hơn.

Ở nhiều nhà thuốc tư nhân, việc đào tạo vẫn chủ yếu theo cách: người cũ chỉ người mới, vừa làm vừa học, gặp tình huống nào hướng dẫn tình huống đó.

Cách này có ưu điểm là sát thực tế, nhưng nếu thiếu quy trình và đánh giá, chất lượng tư vấn rất dễ phụ thuộc vào từng cá nhân.

Theo tôi, có 6 khó khăn lớn mà chủ nhà thuốc cần giải quyết.

1. NĂNG LỰC ĐẦU VÀO KHÔNG ĐỒNG ĐỀU

Cùng có bằng chuyên môn Dược nhưng kiến thức, kinh nghiệm bán lẻ, khả năng giao tiếp và kỹ năng xử lý tình huống của mỗi người rất khác nhau.

Có người kiến thức tốt nhưng giao tiếp chưa tốt. Có người bán hàng nhanh nhưng cần củng cố chuyên môn. Người đã có kinh nghiệm lại có thể mang theo cách làm khác với quy trình của nhà thuốc mới.

Vì vậy, trước khi đào tạo cần đánh giá năng lực đầu vào thay vì áp dụng một chương trình giống nhau cho tất cả.

2. THIẾU GIÁO TRÌNH VÀ QUY TRÌNH CHUẨN

Đây là điểm yếu khá phổ biến của nhà thuốc nhỏ.

Chủ nhà thuốc có thể có 10–20 năm kinh nghiệm, nhưng phần lớn kiến thức nằm trong kinh nghiệm cá nhân, chưa được chuyển thành tài liệu để người khác dễ học và làm theo.

Không nhất thiết phải xây một bộ giáo trình phức tạp.

Có thể bắt đầu từ:

1 tình huống → 1 quy trình → 1 checklist → 1 lần thực hành → 1 lần đánh giá.

Làm dần từng nhóm vấn đề sẽ hình thành hệ thống đào tạo riêng của nhà thuốc.

3. KHÔNG CÓ ĐỦ THỜI GIAN ĐÀO TẠO

Dược sĩ đến ca không chỉ tư vấn khách hàng.

Họ còn phải bán hàng, kiểm hàng, sắp xếp thuốc, theo dõi hạn dùng, quản lý tồn kho, vệ sinh, bàn giao ca và xử lý nhiều công việc phát sinh.

Vì vậy, những buổi đào tạo dài rất dễ bị trì hoãn.

Một cách phù hợp hơn với nhà thuốc nhỏ là đào tạo ngắn nhưng đều.

Ví dụ:

10–15 phút/ngày × 5 ngày/tuần.

Mỗi ngày chỉ cần giải quyết một tình huống hoặc một chủ đề. Điều quan trọng là duy trì liên tục.

4. KHÓ CÂN BẰNG GIỮA CHUYÊN MÔN VÀ DOANH SỐ

Nhà thuốc cần doanh thu để tồn tại, nhưng đào tạo Dược sĩ không nên chỉ xoay quanh:

Sản phẩm nào đang có KPI?
Sản phẩm nào lợi nhuận cao?
Làm thế nào bán thêm?

Nếu đào tạo quá thiên về doanh số, chất lượng tư vấn có thể bị ảnh hưởng.

Thứ tự nên là:

Hiểu khách hàng → khai thác nhu cầu → xem xét yếu tố an toàn → tư vấn phù hợp → hướng dẫn sử dụng → chăm sóc sau bán hàng.

Kinh doanh hiệu quả và thực hành chuyên môn phù hợp không nên được xem là hai mục tiêu đối lập.

5. HỌC XONG NHƯNG KHÓ ÁP DỤNG

Nhân viên “đã học” không đồng nghĩa nhân viên “đã làm được”.

Một Dược sĩ có thể trả lời đúng trong buổi đào tạo nhưng khi khách đông, áp lực thời gian tăng lên lại quay về thói quen cũ.

Vì vậy, đào tạo nên theo vòng:

HỌC → ĐÓNG VAI → THỰC HÀNH → QUAN SÁT → GÓP Ý → ĐÁNH GIÁ LẠI.

Chủ nhà thuốc cũng nên đánh giá bằng tình huống thực tế thay vì chỉ kiểm tra nhân viên nhớ được bao nhiêu kiến thức.

6. ĐÀO TẠO XONG – NHÂN VIÊN LẠI NGHỈ

Đây là một trong những điều khiến nhiều chủ nhà thuốc e ngại đầu tư mạnh cho đào tạo.

Có thể mất vài tháng để một nhân viên mới hiểu sản phẩm, quen khách hàng và thành thạo công việc. Khi bắt đầu làm tốt thì họ chuyển sang nơi khác.

Nhưng giải pháp không phải là ngừng đào tạo.

Cần gắn sự phát triển năng lực với quyền lợi:

Học tốt hơn → làm tốt hơn → trách nhiệm cao hơn → được ghi nhận nhiều hơn → thu nhập và cơ hội phát triển tốt hơn.

Khi nhân viên nhìn thấy tương lai của mình tại nhà thuốc, khả năng gắn bó sẽ tốt hơn.

6 GIẢI PHÁP CHỦ NHÀ THUỐC CÓ THỂ BẮT ĐẦU

1. Đánh giá đầu vào: Xác định từng Dược sĩ mạnh và yếu ở đâu.

2. Chuẩn hóa kiến thức: Xây SOP, checklist và thư viện tình huống thực tế.

3. Đào tạo ngắn mỗi ngày: 10–15 phút nhưng duy trì đều đặn.

4. Kết hợp chuyên môn và dịch vụ: Không đào tạo chỉ để tăng doanh số.

5. Thực hành – đánh giá – phản hồi: Học xong phải áp dụng được tại quầy.

6. Gắn đào tạo với quyền lợi: Năng lực tăng cần đi cùng sự ghi nhận, trách nhiệm, thu nhập và cơ hội phát triển.

Bài học thực tế

Nhà thuốc nhỏ khó có một phòng đào tạo chuyên nghiệp như doanh nghiệp lớn.

Nhưng nhà thuốc nhỏ lại có một lợi thế: chủ nhà thuốc có thể trực tiếp truyền kinh nghiệm và theo sát sự tiến bộ của từng người.

Vấn đề là phải biến kinh nghiệm đó thành hệ thống có thể truyền lại.

Nếu mỗi khi nhân viên nghỉ việc, toàn bộ kinh nghiệm lại đi theo nhân viên thì nhà thuốc phải liên tục bắt đầu từ đầu.

Ngược lại, khi kiến thức được chuyển thành SOP – checklist – tài liệu – tình huống – video đào tạo, mỗi nhân viên mới sẽ được học trên nền tảng tốt hơn người trước.

Thông điệp

TUYỂN ĐÚNG → ĐÀO TẠO ĐÚNG → DÙNG ĐÚNG → GIỮ ĐƯỢC NGƯỜI GIỎI.

Đầu tư cho nhân sự hôm nay chính là đầu tư cho chất lượng phục vụ, uy tín và tương lai của nhà thuốc.